Historia

Historia Stowarzyszenia „EKOSKOP”

Pomysłodawcą powołania proekologicznej organizacji pozarządowej pod nazwą Stowarzyszenie „EKOSKOP” był Mirek Ruszała – ekolog, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego i instruktor harcerski Hufca ZHP Rzeszów.

Założycielami „EKOSKOP” byli instruktorzy 9 Rzeszowskiej Drużyny Harcerskiej (9 RwDH) Hufca ZHP Rzeszów i Harcerskiego Klubu Ekologicznego HKE-21 oraz absolwenci III Liceum Ogólnokształcącego w Rzeszowie i pracownicy Związku Komunalnego „Wisłok”. 2 listopada 2006 roku odbyło się zebranie założycielskie Stowarzyszenia „EKOSKOP” – wybrano Prezesa Stowarzyszenia Kasię Ruszała, Wiceprezesa Maćka Kunysza i Skarbnika Sławka Uchmana. Mirek Ruszała został szefem mającej powstać Rady Programowej.

Sąd Rejonowy w Rzeszowie wpisał Stowarzyszenie w Krajowy Rejestr Sądowy w dniu 30 stycznia 2007 roku.

Pierwszym projektem Stowarzyszenia „EKOSKOP” było „ABECADŁO ŚMIECIADŁO” – cykl warsztatów i szkoleń dla dzieci i nauczycieli wokół książeczki-elementarza ekologicznego „do nauki liter i ekologii o odpadach” – pierwszego takiego wydawnictwa w Europie, a może i na świecie?.

Pierwszymi organizacjami z którymi współpracował  „EKOSKOP” były: Związek Komunalny „Wisłok”, Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła” z Łodzi, Fundacja GAP Polska z Warszawy, Fundacja Ekorozwoju „FER” z Wrocławia”, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z Rzeszowa , Stowarzyszenie „Agrogroup” z Białegostoku, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Stowarzyszenie Upowszechniania Wiedzy „ExploRes” z Rzeszowa.

Najnowsza historia Stowarzyszenia „EKOSKOP”

Od roku 2013 „EKOSKOP” prowadzi, w oparciu o własne środki, Podkarpackie Centrum Edukacji Ekologicznej w Rzeszowie wyposażone m.in. w samochód badawczy środowiska „EkoMobil” do organizacji laboratoriów plenerowych dla dzieci.

W PCEE odbywają się warsztaty dla dzieci i młodzieży, spotkania dorosłych ekologów, wolontariusze prowadzą hodowle laboratoryjne, które wykorzystywane są do nauki mikroskopowania. Zespół trenerów „EKOSKOP” jest autorem oryginalnych metod edukacji ekologicznej. Zasłużoną sławą cieszą się spektakle „teatrzyku ekologicznego” opowiadające o zanieczyszczeniu odpadami, o zagrożeniu smogiem i ochronie bioróżnorodności. Dzieci uczestniczące w spektaklach mogą samodzielnie kształtować treść bajki-spektaklu wpływając na rozwój akcji i zakończenie historii. Oryginalnym pomysłem „EKOSKOP” są ekoolimpiady, gdzie uczniowie uczestniczą w grach i zabawach zręcznościowo-ruchowych uczących segregacji odpadów.

Naszym autorskim wydawnictwem jest  (pierwszy w Europie, a może i na Świecie?) elementarz odpadowy dla najmłodszych „ABECADŁO ŚMIECIADŁO” (11 wydań , nakład 24 000 szt.), gdzie każdej literze alfabetu odpowiada jakiś ekologiczny problem: A jak aluminiowa puszka, B jak baterie, Z jak zużyty olej samochodowy. Bajki przypominające wiersze J. Brzechwy czy J. Tuwima łatwo wpadają w ucho, są nie tylko czytane dzieciom ale stanowiły motywy dla spektakli szkolnych przedstawień i akademii oraz amatorskich filmików ekologicznych. „EKOSKOP” w 2011 roku wybił pierwszą w Polsce monetę w nowej walucie i nominale 1 eko.

W roku 2015 w konkursie Marszałka Województwa Podkarpackiego „EKOSKOP” uzyskał tytuł najlepszej organizacji ekologicznej Podkarpacia.

Stowarzyszenie od roku 2007 do stycznia 2020 łącznie zorganizowało ponad 5000 warsztatów przyrodniczych dla ok. 110 000 dzieci, w tym 37 odpadowych ekoolimpiad, 14 happeningów ekologicznych – w tym pięć Rzeszowskich Zlotów Owadów (dzieci i nauczyciele m.in. przebierali się w barwne owady), 200 „Wypraw w poszukiwaniu Ekolandii”, 325 ekologicznych, edukacyjnych rejsów łodzią katamaranem po zalewie na Wisłoku, ponad 70 szkoleń dla ok. 1 500 nauczycieli i lokalnych liderów edukacji ekologicznej, ponad 60 wystaw edukacyjnych o bioróżnorodności Podkarpacia, opracowało i wydało 9 000 szt. „Paszportów do Ekolandii”, 500 szt. map bioróżnorodności Podkarpacia, plakaty i kalendarze ochrony bioróżnorodności. „EKOSKOP” jest autorem gry planszowej „Rzeszów miasto EkoNautów”. W latach 2013-2019 m.in. zrealizowaliśmy cykle warsztatów dla dzieci w ramach programów Marszałka Województwa Podkarpackiego „Razem chrońmy nasze powietrze” i „Naładowani Ekologią”. Posialiśmy 23 łąki bioróżnorodności z dzikimi kwiatami-paśnikami dla motyli i błonkówek. Zrealizowaliśmy film telewizyjny o Rezerwacie Lisia Góra i 20 audycji radiowych o bioróżnorodności, w tematach ekologicznych jesteśmy częstymi gośćmi podkarpackich mediów. Zabieraliśmy głos w ważnych sprawach dotyczących ochrony środowiska jak odmulanie zalewu rzeszowskiego czy budowa wielkiego mostu w pobliżu Rezerwatu Lisia Góra. Współpracując z MPGK Rzeszów prowadzimy warsztaty odpadowe w szkołach i konkurs zbiórki surowców wtórnych.

„EKOSKOP” organizował warsztaty dotyczące ochrony drzew i uczestniczył w akcjach sadzenia nowych drzew w Rzeszowie, Boguchwale i Trzebownisku, był zapraszany do organizacji happeningów ekologicznych poza granicami Podkarpacia. Pokazaliśmy „rzeszowską szkołę edukacji plenerowej” na Międzynarodowych Zlotach Samochodów Ekobili w Essen (Niemcy 2017 rok) i Dunasziget (Wegry 2018). Przez lata prowadziliśmy ekologiczne stoisko na Dniach Odkrywców a od 2018 roku jesteśmy współorganizatorem rzeszowskiego Pikniku Nauki „Eksploracje”. Od 2014 roku „EKOSKOP” aktywizuje najmłodszych do uczestnictwa w happeningach i protestach w obronie bioróżnorodności, dla ochrony klimatu i przeciwko zanieczyszczeniu powietrza smogiem.

Przeszkoliliśmy kilkudziesięciu wolontariuszy z Polski i 22 studentów europejskiego Programu Erasmus+ z Hiszpanii, Francji, Włoch, Niemiec, Węgier, Turcji, Słowacji, Armenii. Największym naszym projektem, realnej edukacji ekologicznej, był „Alarm dla bioróżnorodności Podkarpacia” (2014-2017 wartości 1,2 mln PLN). Prowadzimy stronę www.ekoskop.rzeszow.pl jesteśmy na Facebook.